top of page
Statige keuken
(nieuwe keuken, grote keuken)

Deze keuken ontstond in een bestaande oudere toren en verving op een onbekende datum de eerdere keuken. Mogelijk vond dit plaats in de late 12e of vroege 13e eeuw.

Het lijkt aannemelijk dat de keuken in die tijd werd gebouwd aangezien de nieuwe Grote Zaal meer keukencapaciteit vereiste. Deze keuken staat via een doorgifte in verbinding met de Grote Zaal.

Achter de linker muur, op de beneden verdieping bevonden zich voorraadkamers. Op de bovenverdieping bevond zich de woning van de keukenchef. Mogelijk waren er rechts nog meer vertrekken. Iets lager gelegen richting de Grote Zaal bevindt zich de waterput. Achter de waterput werd in de 14e eeuw een 3e keuken geïnstalleerd (niet te bezichtigen).

Een enorme schoorsteen overdekte een vuurplaats van ongeveer 6 x 4 meter. De schoorsteen is slechts gereconstrueerd tot de 2e verdieping. De oven die in de muur zichtbaar is, was ook op deze schoorsteen aangesloten.

Middeleeuwse Keuken
cuisine.jpg

De middeleeuwse Europese keuken ontstond kort na de val van het Romeinse Rijk en ontwikkelde zich met weinig verschillen in West-Europa en duurde tot halverwege de 17e eeuw. Daarna werd het vervangen door de moderne Europese keuken, met aanzienlijke nationale en regionale verschillen.

De middeleeuwse keuken is gebaseerd op de Theorie van Galenus over de vier lichaamsvloeistoffen: bloed, gele gal, zwarte gal en slijm. Voor een gezond lichaam dienen deze in evenwicht te zijn en voedsel kan ze weer in evenwicht brengen. Een belangrijk hulpmiddel waren kruiden, maar ook het voedsel zelf had verschillende van deze eigenschappen, evenals de manier van toebereiden: nat, droog, warm, koud.

Experimenteel Koken

Meermaals per jaar (voornamelijk de 1e zondag van de maand) komt de keuken weer tot leven. Historische recepten worden uitgeprobeerd. Aangezien deze oude recepten niet erg gedetailleerd zijn wat de toebereiding en hoeveelheden betreft, en men tegenwoordig niet meer gewend is aan traditionele kooktechnieken op groot vuur, zijn dit experimentele evenementen. Één keer maand wordt er in deze keuken voor publiek gekookt. Als bezoeker van het kasteel bent u hartelijk welkom om hierbij een kijkje te nemen en echte Insider Tips te ontvangen. Hier zijn enkele video's van kooksessies:

Video's:
Oven
k1.jpg

In het gedeelte waar zich tegenwoordig het bezoekerscentrum bevindt, bevond zich vroeger een bakkerij. Daarom hoefde hier in deze keuken geen brood gebakken te worden. De oven werd gebruikt voor het toebereiden van voedsel, vooral taarten en pasteien die erg populair waren in de middeleeuwse keuken.

Raam van de Keukenchef

De opening (het raam) gaf de keukenchef de kans, om vanuit zijn woonvertrek, de gang van zaken in de keuken in het oog te houden.

Openingen naar de Wasgelegenheid

De deur (A) leidt naar de wasruimte, zodat maaltijden en drankjes konden worden geserveerd aan de badende gasten. De opening rechts is een deurluik (B) naar de kachel van de badkamer, die van hieruit werd bediend. De rook die hierbij ontstond kon ontsnappen door een smalle rechthoekige opening hoger in de muur (C).

De Ketelhaken Galg

Deze originele ketelhaken galg dateert uit 1647 en stamt uit het Kasteel Vianden.

(In de audiogids en diverse andere bronnen is vermeld dat het zich om een kopie handelt, dit is niet langer het geval.) De Ketelhaken Galg is volledig operationeel.

Aan de ophanghaken kan men in totaal 3 ketels of potten hangen. Middels een zwengel kan men de hoogte veranderen en zodoende de ketels en potten hoger of lager boven het vuur plaatsen.

Fruitpers

Dit is het onderste gedeelte van een fruitpers, gemaakt van lokale zandsteen. De pers was voor keukengebruik om kleine hoeveelheden bessen en noten enz. te persen. Een ijzeren stift in het midden diende als as om het bovenste gedeelte van de pers te kunnen bewegen.

Ketel

Reproductie van een gietijzeren kookketel. De vorm is afgeleid van een middeleeuwse aardewerken ketel, en is zeer geschikt voor het koken van vloeistoffen. De ronde vernauwende vorm zorgt ervoor dat de kokende vloeistof constant in beweging blijft, waardoor overkoken wordt vermeden.

De ketel kan op zijn poten in het vuur worden geplaatst of aan de zijgrepen worden opgehangen.

Dutch Oven

Deze gietijzeren pan kan op drie pootjes in het vuur gezet worden. Boven op de deksel kon men warme kolen leggen. Doordat men de pan aan alle kanten kon verwarmen diende het als een soort van oven.

Pannenkoekenplaat
pankouch 2.jpg

Pannenkoekenplaat, naar een schilderij van Adriaen Rombouts (ca. 1640 - 1670)
"Pannenkoekennacht 1667"
Olieverf op houten paneel 44,5 cm x 34,9 cm, Ulster Museum Belfast, Noord-Ierland

Soeppotten

Deze werden voornamelijk gebruikt voor soep, maar soms ook voor kool of andere groenten, brei en dergelijke. Door de potten dicht bij de hitte van het vuur te plaatsen werd de inhoud verwarmd.

 

Kippenmand

Een kippenmand werd gebruikt voor het vervoeren van levende kippen. Ze werden zo van en naar de markt gebracht, alsook naar de keuken waar ze uiteindelijk geslacht werden.

Deegtrog
Grafik32.jpg

Deegtroggen werden gebruikt voor het bereiden van deeg voor pasteien.

Juk met vaten

Werd gebruikt om water vanaf de waterbron naar de plaats van bestemming te transporteren.

Wafelijzers

Voor het bakken van dunne wafels. In bovenstaande video ziet u hoe dit in zijn werk ging.

Schaafkachel (Luxemburgse benaming)

Reproductie naar een schilderij van Jacques Linard uit 1627

Deze fornuizen deden in de keuken dienst voor kleine kooktaken, maar ze konden ook worden meegenomen naar woon- of slaapkamers om als verwarming te dienen.

Rookhaken

Het roken van levensmiddelen gebeurde meestal in de keukenschoorsteen. Gerookt voedsel kon hier dan enige tijd worden bewaard.

Vijzels

Vijzels werden gebruikt voor het fijnstampen en malen van allerlei soorten voedsel maar vooral voor specerijen.

 

Kruidenkast

Specerijen zijn het belangrijkste ingrediënt in een middeleeuwse keuken. Sommige werden van heel ver geïmporteerd en waren erg duur. Onze 17e eeuwse specerijenkast bevatte al voorheen onbekende specerijen die in de „nieuwe wereld“ ontdekt zijn: Vanille, Chili, Cacao ...

Brood Raspen

Sauzen werden gebonden met broodkruimels, dus gebruikte men raspen om droog brood te verkruimelen.

Glaswerk

Glazen werden van de middeleeuwen tot de moderne tijd lokaal geproduceerd.
De keukentafel stamt uit de 17e eeuw met transformaties uit de 19e eeuw.

Eiermand

Om eieren te rapen bij het kippenhok.

Karnton

Door het op en neer bewegen van de steel werd uit room boter gemaakt. Dit karnen was zwaar werk en duurde erg lang.

Tinnen schalen in kast

Tin was bestemd voor dagelijks gebruik en bevond zich daarom in de keuken. Hier tentoongesteld in een 19e eeuwse boerenkast.

braadrek

Dit is een reproductie uit het laat 16e eeuwse boek "Opera di Bartolomeo Scappi M. dell'arte del Cucinare" Het is een multifunctioneel rek om pannen en ander kookgerei aan op te hangen, maar kon gelijktijdig ook als spies gebruikt worden.

bottom of page